Upadłość pracodawcy

W poprzednim wpisie (upadłość pracodawcy) pochyliliśmy się nad różnicami pomiędzy upadłością i restrukturyzacją, pojęciem masy upadłości oraz możliwymi decyzjami pracownika w obliczy niewypłacalności pracodawcy. Poniżej omówimy uprawnienia syndyka, gdy zdecydujemy się kontynuować zatrudnienie. Upadłość pracodawcy to nie zawsze koniec zatrudnienia.

Upadłość pracodawcy – uprawnienia syndyka

Jeśli wytrwaliśmy do momentu ogłoszenia upadłości naszego pracodawcy, to musimy wiedzieć jakie możliwości działania będzie miał syndyk.

Syndyk może przeprowadzić likwidację przedsiębiorstwa upadłego. W pewnym uproszczeniu będzie to oznaczało rozwiązanie umów z pracownikami, wygaszenie działalności (jeśli nie nastąpiło wcześniej), a następnie „spieniężenie” majątku upadłego. Jest to znaczne uproszczenie, jednak dla potrzeb omawianej tematyki w zupełności wystarczające.

Upadłość pracodawcy – sprzedaż firmy

Inny rozwiązaniem może być sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego lub jego zorganizowanej części, która została uregulowana w art. 23¹Kodeksu pracy.

Nabywca przedsiębiorstwa staje się z mocy prawa (automatycznie) stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, czyli nowym pracodawcą. Przejście zakładu pracy rodzi po stronie nabywcy obowiązki i uprawnienia – w tym do zmiany warunków pracy i płacy. Odpowiednie uprawnienia powstaną jednak również po stronie pracownika. Pracownik może nie przyjąć zmienionych warunków pracy i płacy, a wtedy jego umowa zakończa się z okresem wypowiedzenie. Dodatkowo, w terminie 2 miesięcy od przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, pracownik może bez wypowiedzenia, za siedmiodniowym uprzedzeniem, rozwiązać stosunek pracy. Rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem. Po więcej odsyłam jednak do wskazanego powyżej przepisu.

Upadłość pracodawcy – co z ochroną pracowników?

Niezależnie czy syndyk przeprowadzi likwidację, czy też sprzeda (całość bądź część) przedsiębiorstwa upadłego, to posiada uprawnienia by jednostronnie decydować o istniejących umowach o pracę. Ta kwestia została również uregulowana w Kodeksie pracy.

W przypadku upadłości lub likwidacji pracodawcy syndyk nie musi zawiadamiać reprezentującej pracownika zakładową organizację związkową o zamiarze zwolnień.
Syndyk może zwolnić pracownika objętego ochroną związaną z jego wiekiem przedemerytalnym.
Może również wypowiedzieć umowę pracownikowi na urlopie lub innej usprawiedliwionej nieobecności (L4).
Syndyk może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem pracownicy w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego, a także od dnia złożenia przez pracownicę lub pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego albo jego części, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo jego części, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego albo jego części, urlopu rodzicielskiego albo jego części – do dnia zakończenia tego urlopu. Syndyk musi jednak uzgodnić termin takiego rozwiązania z zakładową organizacją związkową reprezentującą pracownicę lub tego pracownika. Powinien też zapewnić tym osobom w pierwszej kolejności inne zatrudnienie.
Syndyk może wypowiedzieć i rozwiązać umowy o pracę pracownikowi gdy złożył wniosek o udzielenie mu urlopu wychowawczego, w czasie urlopu wychowawczego, jak również gdy pracownica wykorzystuje ten urlop w formie obniżenia wymiaru czasu pracy.
Dalej, syndyk może – w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do 1 miesiąca. W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia.
Kończąc, syndyk może również wypowiedzieć młodocianemu umowę o pracę zawartą w celu przygotowania zawodowego.

Co o uprawnieniach syndyka zawarto w prawie upadłościowym? Syndyk może odstąpić z dniem ogłoszenia upadłości od umowy o zakazie konkurencji, o której mowa w Kodeksie pracy – bez prawa do odszkodowania. Tu jednak każdy musi sam ocenić czy to dobrze czy też źle. Jeżeli nastąpi sprzedaż przedsiębiorstwa (lub jego części), a syndyk nie odstąpi od tych umów to obowiązki w tym zakresie będzie realizował nabywca przedsiębiorstwa.

Upadłość pracodawcy – obowiązki syndyka

Syndyk poza uprawnieniami ma również obowiązki. Takim obowiązkiem jest ochrona roszczeń pracowniczych.

To syndyk wykonuje obowiązki przewidziane przepisami o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. To syndyk zgłasza marszałkowi województwa zbiorczy wykaz niezaspokojonych roszczeń pracowniczych – zarówno powstałych przed dniem niewypłacalności (jeśli miała ona miejsca przed upadłością) oraz po ogłoszeniu upadłości (lista uzupełniająca) gdy zabraknie środków na zapłatę bieżących wynagrodzeń. Przekazane z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych środki nie wchodzą do masy upadłości ani nie mogą służyć zaspokojeniu innych wierzycieli niż uprawnieni do ich odbioru.

Upadłość pracodawcy – co dalej?

Poznaliśmy uprawnienia i obowiązki syndyka z punktu widzenia pracownika. W kolejnym wpisie spróbujemy odpowiedzieć na kluczowego pytania – ile odzyskamy pieniędzy?

Masz pytania? Zapraszam do kontaktu.

Michał Woźniak
Adwokat